Uzay ekonomisi büyüyor, sigortacılık yeni risklere hazırlanıyor

Uzay ekonomisinin büyümesiyle birlikte sigorta sektörü, uydu projeleri, fırlatma süreçleri, yörünge operasyonları, siber riskler, jeopolitik tehditler ve gelir kaybı gibi yeni risk başlıklarına hazırlanıyor. IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi’ye göre uzay sigortacılığında yeni dönemin ana yaklaşımı, yalnızca varlığı değil görevin tüm yaşam döngüsünü esas alan görev bazlı risk yönetimi olacak.

Küresel uzay ekonomisi, devletlerin yanı sıra özel şirketlerin de yatırımlarını artırmasıyla hızla büyüyor. Haberleşme, navigasyon, savunma, meteoroloji, afet yönetimi ve veri hizmetleri gibi kritik alanlarda uzay tabanlı sistemlerin kullanımı yaygınlaşırken, bu yatırımların finansal olarak korunması da stratejik önem kazanıyor.

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi, uzayın artık yalnızca teknolojik bir yatırım alanı olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, bu alandaki büyümenin sigorta sektörüne de yeni sorumluluklar yüklediğini ifade etti.

Çiftçi, “Uzay artık yalnızca teknolojik bir yatırım alanı değil; finansal olarak da korunması gereken kritik bir ekonomi. Uzay ekonomisi büyüdükçe sigorta sektörü de bu büyümenin vazgeçilmez güvence mekanizmalarından biri oluyor” dedi.

Uzay görevleri farklı aşamalarda sigortalanıyor

Murat Çiftçi, uzay görevlerinin yalnızca fırlatma aşamasından ibaret olmadığını vurguladı. Bir uydu projesinin; üretim, entegrasyon, taşıma, fırlatma, yörüngeye yerleşme, operasyonel ömür ve gelir üretimi gibi birçok aşamadan oluştuğunu belirten Çiftçi, bu nedenle uzay görevlerinin farklı teminat yapılarıyla ele alındığını söyledi.

Çiftçi, “Bir uydu projesi; üretim, entegrasyon, taşıma, fırlatma, yörüngeye yerleşme, operasyonel ömür ve gelir üretimi gibi birçok aşamadan oluşuyor. Bu nedenle uzay görevleri pre-launch, launch ve in-orbit olmak üzere farklı aşamalarda sigortalanıyor” ifadelerini kullandı.

Uzay sigortacılığında üçüncü şahıs sorumluluk, gelir kaybı, siber riskler ve görev iptali gibi ek teminatların da gündeme gelebildiğini belirten Çiftçi, bu alandaki risk değerlendirmesinin klasik poliçe yaklaşımının ötesine geçtiğini söyledi.

Çiftçi, “Burada temel mesele yalnızca poliçe düzenlemek değil; mühendislik, hukuk, jeopolitik risk, finansman ve operasyonel sürekliliği birlikte değerlendirebilmek” dedi.

Anti-uydu sistemleri ve siber saldırılar yeni risk başlıkları oluşturuyor

Uzayın ekonomik olduğu kadar jeopolitik bir alan haline geldiğini belirten Murat Çiftçi, haberleşme, navigasyon, istihbarat, savunma ve afet yönetimi gibi kritik fonksiyonların uzay varlıklarına bağlı hale gelmesinin bu sistemleri stratejik hedef konumuna getirdiğini ifade etti.

Çiftçi’ye göre anti-uydu sistemleri, sinyal bozma faaliyetleri, siber saldırılar, yörünge manevraları ve uzay enkazı oluşturabilecek askeri testler sigorta piyasasının dikkatle izlediği riskler arasında yer alıyor.

Murat Çiftçi, “Bugün bir uyduyu sigortalamak, artık yalnızca teknolojiyi değil; jeopolitiği, siber güvenliği ve küresel ticaretin sürekliliğini de sigortalamak anlamına geliyor” dedi.

Sigortacılar artık yalnızca teknik arıza riskine bakmıyor

Uzay ekonomisindeki gelişmelerin sigorta sektöründe yeni bir dönemi başlattığını belirten Çiftçi, risk modellemesinin giderek zorlaştığını söyledi.

Teknik arıza risklerinin yanına politik şiddet, savaş, yaptırım, devlet müdahalesi ve kasıtlı saldırı gibi daha karmaşık başlıkların eklendiğini vurgulayan Çiftçi, sigortacıların artık yalnızca uydunun teknolojik güvenilirliğine bakmadığını belirtti.

Çiftçi, “Sigortacılar artık yalnızca uydunun teknolojik güvenilirliğine değil; operatörün risk yönetimi kapasitesine, görev planına, çarpışma önleme kabiliyetine, siber güvenlik altyapısına ve acil durum prosedürlerine de bakıyor. Asıl değişim sadece primlerde değil, teminat disiplininde yaşanıyor” dedi.

Ay görevleri ve uzay turizmi yeni sigorta ürünleri doğuracak

Murat Çiftçi, önümüzdeki dönemde uzay ekonomisinin yeni alanlara genişleyeceğini belirtti. Ay görevleri, ticari uzay istasyonları, uzay lojistiği, yörüngede servis hizmetleri, yakıt ikmali, uydu tamiri, uzay turizmi ve gelecekte uzay madenciliği gibi faaliyetlerin sigorta sektörünün ürün mimarisini yeniden şekillendireceğini ifade etti.

Bu gelişmelerle birlikte görev iptali, fırlatma gecikmesi, yörüngede servis sorumluluğu, uzay istasyonu operasyonel sorumluluğu, mürettebat ve yolcu sorumluluğu, veri kaybı, gelir kaybı ve siber operasyon riskleri gibi daha özel teminatların gündeme geleceği belirtiliyor.

Çiftçi, uzay enkazı yönetimi ve sürdürülebilir yörünge kullanımının da sigortalanabilirlik açısından kritik kriterler haline geleceğini söyledi.

“Uzay sigortacılığında yeni dönemin ana kavramı görev bazlı risk yönetimi olacak” diyen Çiftçi, sigortacıların yalnızca varlığı değil, görevin tüm yaşam döngüsünü değerlendireceğini ifade etti.

Türkiye’de uzay sigortacılığı stratejik önem kazanacak

Türkiye’nin de son yıllarda uzay alanında önemli adımlar attığını belirten Murat Çiftçi, uzay sigortacılığının Türkiye açısından da giderek daha stratejik hale geleceğini söyledi.

Çiftçi, “Bugün Türkiye’de uzay sigortacılığı henüz çok niş bir alan gibi görülebilir. Ancak uydu teknolojileri, savunma sanayi, haberleşme, veri merkezi altyapıları, iklim gözlem sistemleri, tarım teknolojileri ve afet yönetimi gibi birçok sektör uzay tabanlı hizmetlerle daha fazla entegre oldukça, bu alandaki sigorta ihtiyacı da artacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKSAT 6A gibi yerli haberleşme uydusu alanında elde edilen kazanımların ve Milli Uzay Programı kapsamındaki hedeflerin uzay sigortacılığını Türkiye açısından daha önemli hale getirdiğini belirten Çiftçi, doğru risk analizi ve uluslararası standartlarda sigorta çözümlerinin kritik olacağını vurguladı.

“Kurumlarımızı geleceğin risklerine bugünden hazırlamak istiyoruz”

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği olarak hedeflerinin yalnızca mevcut risklere çözüm üretmek olmadığını belirten Murat Çiftçi, kurumları geleceğin risklerine bugünden hazırlamak istediklerini söyledi.

Çiftçi, UIB ve uluslararası brokerlik ağları üzerinden küresel reasürans piyasalarındaki kapasiteyi, teknik uzmanlığı ve ürün gelişmelerini yakından takip ettiklerini ifade etti.

Murat Çiftçi, “Türkiye’de bu alanda farkındalığın artması, doğru risk analizi yapılması ve uluslararası standartlarda sigorta çözümlerinin geliştirilmesi için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Uzay ekonomisi büyüdükçe, sigorta sektörü bu büyümenin görünmeyen ama vazgeçilmez güvence mekanizmalarından biri olacak. Çünkü uzay yatırımlarının sürdürülebilirliği, yalnızca teknolojik başarıya değil, bu teknolojinin finansal olarak korunabilir hale gelmesine de bağlı” dedi.