SEDDK kefalet sigortasında risk yönetimi kurallarını yeniden belirledi

SEDDK’nın yeni genelgesiyle kefalet sigortasında teminat limitleri, risk sınıfları, onay süreçleri ve e-kefalet uygulaması yeniden düzenlendi.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), “Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelge”yi yayımladı. 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek düzenlemeyle kefalet sigortasında risklerin sınıflandırılması, teminat limitleri, güvencelerin değerlemesi, yetkilendirme süreçleri ve elektronik kefalet senetlerine ilişkin kurallar belirlendi.

29 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/23 sayılı Genelge, doğrudan ve dolaylı kefalet sigortası branşında ruhsatı bulunan sigorta şirketlerini kapsıyor. Bina tamamlama sigortası kapsamında verilen teminatlar ise kefalet teminatlarının ve güvencelerin sınıflandırılması ile sınırlamalara ilişkin hükümlere tabi olmayacak.

Net teminat riski özsermayenin yüzde 10’unu aşamayacak

Genelgeye göre bir sigorta şirketinin, bir sigorta ettiren veya risk grubu için yürürlükte bulunan kefalet senetlerinden kaynaklanan net teminat riski, şirketin özsermayesinin yüzde 10’unu aşamayacak.

Şirketin yürürlükteki kefalet senetlerine bağlı toplam brüt teminat riski ise özsermayesinin beş katını geçemeyecek.

Kamu ihalelerine katılmak amacıyla ilgili idarelere düzenlenen geçici kefalet senetleri ile bir sigorta ettiren veya risk grubuna verilen toplam brüt teminatı 600 bin TL ve altında kalan sözleşmeler, brüt risk hesabına dahil edilmeyecek. Bu tutar, üretici fiyat endeksindeki değişime göre her yıl ocak ve temmuz aylarında güncellenecek. İlk güncelleme Temmuz 2027’de yapılacak.

Kefalet teminatları beş risk grubuna ayrıldı

Kefalet teminatları; çok düşük, düşük, orta, yüksek ve çok yüksek riskli olmak üzere beş grupta sınıflandırılacak. Sınıflandırmada sigorta ettirenin ve risk grubunun özsermayesi, kredi derecelendirme notu, reasüröre yapılan risk devri ve alınan güvencelerin teminata oranı dikkate alınacak.

Birinci grupta çok düşük riskli, ikinci grupta düşük riskli, üçüncü grupta orta riskli, dördüncü grupta yüksek riskli ve beşinci grupta çok yüksek riskli kefalet teminatları yer alacak.

Kamu ihalelerine katılım için ilgili idarelere düzenlenen geçici kefalet senetleri ile vergi daireleri ve defterdarlıklara hitaben düzenlenen, KDV iadesine ilişkin 10 milyon TL ve altındaki kefalet senetleri birinci grup teminat olarak sınıflandırılabilecek. Bu tutar da üretici fiyat endeksine göre güncellenecek.

Kredi veya finansal kiralama işlemlerine ilişkin mali yükümlülükleri kapsayan finansal garanti niteliğindeki kefalet senetleri ise ilk üç grubun kriterlerini karşılasalar bile bu gruplarda değerlendirilemeyecek. Bu teminatlar, belirlenen kriterleri taşımaları şartıyla yalnızca dördüncü grupta sınıflandırılabilecek.

Güvenceler dört grupta değerlendirilecek

Sigorta şirketlerinin kefalet sigortası kapsamında aldıkları güvenceler de dört gruba ayrılacak. Güvencelerin net gerçekleşebilir değerlerinin hesaplamaya dahil edilmesinde şu oranlar uygulanacak:

Nakit, mevduat, katılım fonu, altın depo hesapları, kamu borçlanma araçları ve Türkiye’de faaliyet gösteren bankalarca verilen teminat mektupları birinci grup güvenceler arasında yer alacak.

Borsada işlem gören pay senetleri, belirli özel sektör borçlanma araçları, elektronik ürün senetleri ve birinci derece gayrimenkul ipotekleri ise ikinci grupta değerlendirilecek.

Şirketlerde özel değerlendirme birimi kurulacak

Sigorta şirketleri bünyesinde kefalet sigortasına yönelik bir finansal riskler değerlendirme birimi oluşturulacak. Birimde bir sorumlu ve en az iki yetkin personel görevlendirilecek.

Bu personelin en az dört yıllık üniversite mezunu olması ve kredi veya kefalet tahsisi alanında en az beş yıllık mesleki deneyime sahip bulunması gerekecek. Personel ayrıca Sigortacılık Eğitim Merkezi tarafından düzenlenecek eğitimleri tamamlayacak ve sınavda başarılı olacak.

Kefalet sigortasının satışında görev alacak aracı teknik personel için de SEGEM eğitimi ve sınavı zorunlu olacak.

Risk grubuna göre farklı onay süreçleri uygulanacak

Kefalet teminatlarının onay süreci, teminatın bulunduğu risk grubuna göre değişecek.

Birinci grup teminatlarda finansal sigortalar birim müdürünün de bulunduğu iki imzalı onay aranacak. İkinci grup teminatlarda genel müdür yardımcısı, koordinatör veya direktörden biri ile finansal sigortalar birim müdürünün imzası gerekecek.

Üçüncü grup teminatlar; genel müdür, genel müdür yardımcısı ve finansal sigortalar birim müdürünün yer aldığı en az üç kişilik komitenin onayına tabi olacak. Dördüncü ve beşinci grup teminatlarda ise komite onayına ek olarak yönetim kurulunun veya yetkilendirdiği üyelerin onayı alınacak.

Bazı başvurular doğrudan reddedilecek

Sigorta ettiren veya sigortalı hakkında iflas takibi başlatılması, iflas davası açılması, borç ödemede acze düşüldüğünün belgelenmesi, devam eden konkordato mühleti bulunması ya da konkordatonun tasdik edilmiş olması durumunda kefalet sigortası sözleşmesi veya kefalet senedi düzenlenemeyecek.

Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma başvurusunda bulunması da ret nedenleri arasında yer alacak.

Kefalet senedinin spekülatif işlemlerde veya sigortalının esas faaliyet alanı dışındaki yüksek riskli işlemlerin dolaylı finansmanında kullanılacağının belirlenmesi halinde de şirketler senet düzenlemeyi reddedecek.

Güvencelerin iadesi 15 gün içinde yapılacak

Kefalet senedinin süresinin dolması veya lehtarın ibra vermesi gibi şirketin yükümlülüğünü sona erdiren durumlarda, alınan güvencelerin iadesi veya fekki 15 gün içinde tamamlanacak.

Şirketler ayrıca güvencelerin hukuki geçerliliğini, piyasa değerini, nakde çevrilebilirliğini ve üzerinde paraya çevrilmesini engelleyen bir hak bulunup bulunmadığını düzenli olarak kontrol edecek.

Limit aşımında SBM yeni senet düzenlenmesini engelleyecek

Kefalet sigortası poliçeleri ve bu poliçelere bağlı kefalet senetleri, reasürans dağılımı bilgisiyle birlikte eş zamanlı olarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne iletilecek.

Genelge kapsamındaki hesaplamalarda SBM verileri esas alınacak. Belirlenen genel limitlerin aşılması halinde SBM, sigorta şirketinin yeni kefalet senedi düzenlemesini sistem üzerinden engelleyecek.

Şirketler, her sigortalı veya risk grubu için ayrı bir kefalet teminat hesabı tutacak. Bu hesapta teminat tutarı, teminat türü, vade, mali bilgiler, alınan güvenceler ve reasüröre devredilen tutarlar izlenecek.

Kefalet senetleri elektronik ortamda düzenlenecek

Kefalet senetlerinin doğrulanması, lehtarlara iletilmesi, saklanması, iade alınması ve vade güncellemeleri elektronik ortamda gerçekleştirilecek.

Her kefalet senedinde, SBM’den alınan ve senedin ilgili poliçeyle eşleştirilmesini sağlayan bir kod bulunacak. Elektronik kefalet senetleri, sigorta şirketleri tarafından elektronik imzalı olarak SBM’ye iletilecek.

Bilgi sistemlerinin çalışmaması nedeniyle e-kefalet senedinin oluşturulamaması veya iletilememesi durumunda senet kâğıt ortamında hazırlanabilecek.

Mevcut veriler için son tarih 31 Ocak 2027

25 Nisan 2025 tarihli ve 2025/13 sayılı “Kefalet Sigortası Hakkında Genelge”, 1 Ocak 2027’de yürürlükten kalkacak.

Sigorta şirketleri, yeni Genelgenin yayımlandığı tarihten önce düzenlenen ve hâlen yürürlükte bulunan kefalet sigortası poliçeleri ile senetlerine ilişkin verileri yeni sınıflandırma esaslarına uygun hale getirerek 31 Ocak 2027’ye kadar SBM sistemine aktaracak.

Yeni Genelge hükümleri 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.