Allianz Commercial’ın Business Black Swans araştırmasına göre şirketlerin yüzde 51’i tedarik zinciri felcini, yüzde 47’si küresel internet kesintisini en olası Siyah Kuğu senaryoları arasında görüyor.
Allianz Commercial’ın küresel iş dünyasında endişe yaratan olası “Siyah Kuğu” olaylarını ele aldığı Business Black Swans araştırmasının sonuçları paylaşıldı. 3 binden fazla iş ve risk yönetimi uzmanının görüşleriyle hazırlanan çalışmaya göre şirketlerin yaklaşık yarısı, önümüzdeki 5 yıl içinde en olası iki Siyah Kuğu senaryosu olarak jeopolitik bir çatışmanın tetikleyeceği tedarik zinciri felcini (yüzde 51) ve küresel internet kesintisini (yüzde 47) görüyor.
Araştırmada Siyah Kuğu senaryoları; tahmin edilebilir gibi görünseler de son derece yıkıcı, ekonomik olarak zarar veren ve çoğu zaman beklenmedik/öngörülemeyen olaylar olarak tanımlanıyor. 11 Eylül saldırıları, 2008 küresel finans krizi ve Covid-19 pandemisi bu tür yüksek etkili risklere örnek olarak sıralanıyor. Allianz Research’ün tahminine göre pandemi, 2020–2023 döneminde küresel GSYİH’de kümülatif olarak yaklaşık 12 trilyon ABD doları kayba yol açtı.
Jeopolitik belirsizlik, tedarik zinciri riskini yeniden zirveye taşıdı
Çalışmaya göre tedarik zinciri felci, mevcut jeopolitik ortam nedeniyle en olası senaryo olarak öne çıkıyor. Tarifeler, ticaret savaşları ve korumacılık riskleri ile Orta Doğu ve Rusya/Ukrayna hattındaki bölgesel çatışmaların lojistik ve tedarik zinciri üzerinde yarattığı aksamalar, yönetim kurullarının gündeminde üst sıralarda yer alıyor. Allianz Commercial, Ukrayna’daki savaş ölçeğinde küresel bir tedarik zinciri aksamasının iki yıllık dönemde kümülatif GSYİH kaybını 1,5 trilyon ABD dolarına taşıyabileceğini öngörüyor.
Küresel internet kesintisi ikinci sırada: Siber ve yapay zekâ riskleri öne çıkıyor
Araştırmada ikinci sıraya yerleşen küresel internet kesintisi senaryosu (yüzde 47), iş dünyasında siber riskler ve yapay zekâ kaynaklı tehditlere yönelik farkındalığın arttığına işaret ediyor. Dijital ve fiziksel tedarik zincirlerinin birbirine bağlılığı, kritik tedarikçi sayısının sınırlı olduğu alanlarda (yarı iletkenler, nadir toprak elementleri, geçiş teknolojileri vb.) kırılganlığı artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Finansal şoklar ve toplumsal huzursuzluk da üst sıralarda
Araştırmaya göre büyük bir finans kurumunun ani çöküşü veya devlet borç krizi kaynaklı küresel likidite krizi (yüzde30) ilk üç risk arasında yer alıyor. Kitlesel toplumsal huzursuzluk ve siyasi istikrarsızlık ise küresel ölçekte dördüncü en olası senaryo (yüzde 29) olarak öne çıkıyor.
Türkiye sonuçları: Bir numaralı senaryo “toplumsal ve siyasi gelişmeler”
Araştırmanın Türkiye kırılımında, işletmelerin yaklaşık yarısının (yüzde 46) bir numaralı felaket senaryosu olarak toplumsal ve siyasi gelişmeleri işaret ettiği görülüyor. İklim felaketi ile enerji şebekesi arızasının eş zamanlı yaşanması senaryosu yüzde 42 ile ikinci sırada yer alırken; aynı oranla büyük bir finans kurumunun ani çöküşü üçüncü sıraya yerleşiyor.
Şirket ölçeği risk algısını değiştiriyor
Allianz Commercial, şirket büyüklüğüne göre risk algısında farklılaşma olduğuna da dikkat çekiyor. Büyük ve orta ölçekli şirketler tedarik zinciri felcini ilk sıraya koyarken, daha küçük şirketler internet kesintisine daha yüksek olasılık veriyor. Büyük şirketler ise iklim felaketi ile enerji şebekesi arızasının aynı anda yaşanması (örneğin sıcak hava dalgası–orman yangını–yaygın elektrik kesintisi) gibi birleşik senaryolara daha fazla odaklanıyor.
Öktem Örkün: “Dayanıklılığı güçlendirmeye odaklanıyoruz”
Allianz Türkiye Elementer Ticari Sigortalar Genel Müdür Yardımcısı Öktem Örkün, işletmelerin yüksek etkili olaylara yüzde 100 hazırlıklı olmasının beklenemeyeceğini belirterek, en pratik adımın çevikliği artırmak, risk farkındalığını yükseltmek ve ölçeklenebilir müdahale planları oluşturmak olduğunu vurguladı. Örkün, sigortanın finansal şoklara karşı koruma sağlayarak öngörülemeyen olaylardan sonra toparlanmayı hızlandırdığına dikkat çekti.
