TÜİK verilerine göre Türkiye’de beklenen yaşam süresi 78,5 yıla yükselirken sağlıklı yaşam süresi 58 yılda kaldı. AgeSA, geleceğe hazırlığın önemine dikkat çekti.
Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi uzarken, sağlıklı geçirilen yıllar ile toplam yaşam süresi arasındaki fark dikkat çekiyor. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Hayat Tabloları 2023-2025 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, önceki döneme kıyasla 0,4 yıl artarak 78,5 yıla ulaştı.
Beklenen yaşam süresi kadınlarda 81,1 yıl, erkeklerde ise 75,9 yıl olarak hesaplandı. Günlük faaliyetleri kısıtlayan bir sağlık sorunu olmadan geçirilmesi beklenen süreyi ifade eden sağlıklı yaşam süresi ise 58 yıl oldu.
Veriler, yaşam süresinin uzamasının yanı sıra ilerleyen yılların sağlıklı, aktif, sosyal ve finansal açıdan güvenli geçirilmesine yönelik hazırlıkların da önem kazandığını gösteriyor.
AgeSA’dan sağlıklı ve aktif yaş alma çalışmaları
AgeSA, 2019 yılında başlattığı “Her Yaşta” projesiyle yaşlanmaya ilişkin toplumsal farkındalığı artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor.
“Her Yaşta Dolu Dolu Yaşa” mottosuyla sürdürülen proje; yaşlılığa ilişkin kalıplaşmış ve olumsuz algıların dönüşmesine katkı sağlamayı, farklı yaş gruplarını aktif ve sağlıklı bir geleceğe hazırlamayı hedefliyor.
Proje, yaşlanmayı yalnızca ileri yaşlara ait bir konu olarak değil, yaşamın her döneminde hazırlık yapılması gereken doğal bir süreç olarak ele alıyor. Çalışmalar; sağlıklı ve aktif yaşam, sosyal bağların korunması, finansal hazırlık ve yaş ayrımcılığıyla mücadele başlıklarına odaklanıyor.
Her yıl 15 milyon kullanıcıya ulaşılıyor
Her Yaşta’nın yol haritası, 2019 yılında gerçekleştirilen Türkiye temsili “Türkiye’de Yaşlılık Tahayyülleri ve Pratikleri” araştırmasının bulgularıyla şekillendirildi.
AgeSA, araştırma sonuçlarının ardından yaş ayrımcılığı, aktif yaş alma ve kuşaklar arası dayanışma konularında farklı çalışmalar hayata geçirdi. “Yaşı Yok” farkındalık kampanyası, “Her Yaşta Dolu Dolu Yaşa” kitabı, podcast serisi ve farklı yaş gruplarından yaşam hikâyeleri bu çalışmalar arasında yer aldı.
Projenin dijital kanallarında sağlık, kültür, seyahat, hobi, finans ve sosyal yaşama ilişkin içerikler paylaşılırken farkındalık çalışmalarıyla sosyal medyada yılda ortalama 15 milyon kullanıcıya ulaşıldığı belirtildi.
Bireyler yaşlanmaya kendisini hazır hissetmiyor
AgeSA, Her Yaşta projesinin beşinci yılı kapsamında 2024’te “Türkiye Nasıl Yaşlanıyor?” araştırmasını gerçekleştirdi.
Türkiye temsili araştırmada, 35-55 yaş grubundaki bireylerin önemli bir bölümünün yaşlanmaya kendisini yeterince hazır hissetmediği belirlendi. Sağlık, hareketlilik ve zihinsel zindelik öne çıkan kaygılar olurken finansal ve sosyal hazırlığın da yeterli düzeyde olmadığı görüldü.
Araştırma ayrıca bireylerin yaşlılık dönemine ilişkin hayallerinin sınırlı kaldığını ortaya koydu. Bulgular, sağlıklı ve güvenli yaş alma hazırlığının erken yaşlardan itibaren sağlık, sosyal yaşam ve finansal güvence boyutlarıyla ele alınması gerektiğine işaret etti.
Her Yaşta Fonu 13 projeye destek verdi
AgeSA, yaşlanma alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarını desteklemek amacıyla 2021 yılında Sivil Toplum için Destek Vakfı iş birliğiyle Her Yaşta Fonu’nu kurdu.
Yaşlı bireylerin iyi olma halini güçlendiren çalışmaların yanı sıra sağlık, eğitim ve kadın çalışmaları gibi yaşlanmayla bağlantılı alanları da kapsayan fon aracılığıyla bugüne kadar 13 projeye destek sağlandı.
Alz-TAG ile 19 ilde 534 kişiye ulaşıldı
Her Yaşta Fonu’nun dördüncü döneminde 1 milyon 250 bin TL hibe desteğiyle Alz-TAG Projesi hayata geçirildi. Türkiye Alzheimer Derneği ile İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Davranış Nörolojisi Anabilim Dalı iş birliğinde yürütülen projeyle 19 ilde 534 Alzheimer hastası ve yakınına ulaşıldı.
Alzheimer hastalarının güvenliğini desteklemek amacıyla Bluetooth tabanlı akıllı takip cihazları sağlandı. Hasta yakınlarına ise risk yönetimi ve bakım süreçlerine yönelik eğitimler verildi.
Bakım verenlerin stresinde düşüş kaydedildi
Projenin etki değerlendirmesine göre akıllı takip sistemini günlük yaşamına dahil eden hasta yakınlarının tamamı stres seviyelerinin azaldığını belirtti. Katılımcıların yaygın anksiyete puanlarında ortalama yüzde 7,7 düşüş kaydedildi.
Katılımcıların yüzde 84’ü teknolojik cihazları bakım sürecine nasıl dahil edeceği konusunda yeterli bilgiye ulaştığını, yüzde 80’i ise güvenlik riskleri ve risk yönetimi konusundaki farkındalığının arttığını ifade etti.
Projenin oluşturduğu etkiyle 1 milyon TL’nin üzerinde ek kaynak sağlandı. Bu kaynakla 83 Alzheimer hastası ve yakınına daha akıllı takip cihazı ulaştırılması için gerekli bütçe oluşturuldu.
AgeSA, Her Yaşta projesi kapsamında araştırma, farkındalık çalışmaları, içerik üretimi ve sivil toplum iş birlikleriyle sağlıklı, aktif ve finansal açıdan güvenli yaş alma konusunda toplumsal farkındalığı artırmayı hedefliyor.
