Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmetlerinde kalite, şeffaflık ve güvenilirliği artırmak amacıyla hazırlanan yönetmelik taslağını görüşe açtı. Yeni düzenlemeyle ekspertiz işletmeleri için yetki belgesi, TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, teknik sorumlu istihdamı ve mesleki sorumluluk sigortası zorunluluğu getirilecek.
Ticaret Bakanlığı, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve güvenilir bir piyasa yapısının oluşturulması amacıyla motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmetlerine yönelik yeni bir düzenleme hazırladı.
Motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmetlerinde kalite, şeffaflık ve tüketici güveninin artırılması amacıyla hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı”, kamu kurum ve kuruluşları ile sektör paydaşlarının görüşüne açıldı.
Yeni düzenleme ile otomobil ekspertiz hizmetleri ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeveye kavuşturulurken, ekspertiz raporlarının hazırlanması, işletmelerin sorumlulukları, itiraz süreçleri, denetim mekanizmaları ve sigorta güvencesi gibi başlıklar ayrıntılı şekilde düzenleniyor.
Ekspertiz işletmelerine yetki belgesi zorunluluğu
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmeti veren işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için yetki belgesi alması zorunlu hale gelecek.
Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin bazı şartları yerine getirmesi gerekecek. Bu kapsamda ekspertiz işletmelerinden;
TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi’ne sahip olmaları, mesleki yeterlilik belgesi bulunan teknik sorumlu istihdam etmeleri ve mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları istenecek.
Bu düzenlemeyle sektöre giriş ve faaliyet şartlarının netleştirilmesi, kayıt dışı ve denetimsiz ekspertiz uygulamalarının önüne geçilmesi, hizmet kalitesinin artırılması ve tüketici güveninin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi kurulacak
Yeni yönetmelik taslağının en dikkat çeken başlıklarından biri de Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi oldu.
Bugüne kadar ekspertiz raporlarının merkezi bir sistemden bağımsız ve farklı yöntemlerle düzenlenmesi, uygulama birliği eksikliği, haksız ticari uygulamalar ve tüketici mağduriyetlerine neden olabiliyordu.
Yeni düzenleme ile Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulacak Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi üzerinden tüm ekspertiz raporları dijital ortamda kayıt altına alınacak. Böylece raporların şeffaf, izlenebilir ve doğrulanabilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Sahte rapor riskine karşı karekodlu doğrulama
Ekspertiz işletmeleri, düzenledikleri tüm raporları Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi’ne kaydetmekle yükümlü olacak.
Sistem sayesinde raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılmasının önüne geçilecek. Böylece sahte ekspertiz raporu riskinin azaltılması hedeflenirken, vatandaşlar da rapor üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında teyit edebilecek.
Bu adım, ikinci el araç alım satımında ekspertiz raporlarına duyulan güvenin artırılması açısından önemli bir düzenleme olarak öne çıkıyor.
Ekspertiz hatalarında sigorta güvencesi devreye girecek
Yeni düzenleme ile ekspertiz işletmelerinin hazırladıkları raporlara ilişkin sorumlulukları da netleşecek.
Buna göre ekspertiz işletmeleri; rapordaki hata, eksiklik veya gizlenen kusurlar nedeniyle ortaya çıkabilecek değer farkı ya da onarım masraflarından sorumlu olacak.
Olası tüketici mağduriyetleri ise işletmelerin yaptırmak zorunda olacağı mesleki sorumluluk sigortası aracılığıyla tazmin edilebilecek.
Bu düzenleme, ekspertiz hizmetlerinde tüketici haklarının korunması ve hatalı raporlar nedeniyle oluşabilecek zararların güvence altına alınması açısından sigorta sektörünü de doğrudan ilgilendiren bir başlık oluşturuyor.
İtiraz süreci dijitalleşecek
Yönetmelik taslağıyla ekspertiz raporlarına yönelik itiraz süreci de dijital hale getirilecek.
Vatandaşlar, ekspertiz raporuna ilişkin itirazlarını 5 gün içinde sistem üzerinden yapabilecek. Ekspertiz işletmeleri ise bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırmakla yükümlü olacak.
Gerekli görülmesi halinde ekspertiz raporu işletme tarafından bedelsiz şekilde yenilenecek. Bu süreçle tüketici itirazlarının daha hızlı, şeffaf ve izlenebilir şekilde sonuçlandırılması hedefleniyor.
Ekspertiz raporlarında ortak dil kullanılacak
Yeni düzenleme ile ekspertiz raporlarında kullanılan farklı terimlerin yol açtığı kavram karmaşasının da önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenecek “Ortak Dil” standardı ile ekspertiz raporları Türkiye’nin her yerinde aynı teknik ifadelerle hazırlanacak.
Böylece farklı işletmeler tarafından kullanılan farklı tanım ve yorumların tüketici açısından oluşturduğu belirsizliklerin azaltılması hedefleniyor.
Subjektif yorumlara izin verilmeyecek
Yönetmelik taslağı, ekspertiz hizmetlerinde tarafsızlık ilkesini de güçlendirecek.
Ekspertiz raporlarında alıcıyı ya da satıcıyı yönlendirebilecek subjektif yorumlara izin verilmeyecek. Raporların teknik tespitlere dayanması ve tarafsız bir dille hazırlanması esas olacak.
Bu düzenleme ile ikinci el araç alım satımında ekspertiz raporlarının güvenilirliğinin artırılması ve taraflar arasında yaşanabilecek uyuşmazlıkların azaltılması hedefleniyor.
Denetim ve yaptırımlar artırılacak
Ticaret Bakanlığı, yeni düzenleme ile ekspertiz hizmetlerinin mevzuata uygun, kaliteli ve güvenilir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla ekspertiz işletmelerini denetleyecek.
Mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmeler hakkında idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Sektörün yeni düzenlemeye uyum sağlaması için mevcut işletmelere yetki belgelerini almaları konusunda belirli bir süre tanınacak.
