Bireysel Emeklilik Sistemi’nin güvenli, etkin ve şeffaf şekilde işlemesi amacıyla 10 Temmuz 2003’te kurulan Emeklilik Gözetim Merkezi, 23’üncü yılını kutluyor. EGM, bugün 18 milyonu aşkın katılımcı ve çalışanı kapsayan sistemin veri, gözetim ve bilgilendirme altyapısında önemli bir görev üstleniyor.
Milyonlarca kişinin uzun vadeli birikimlerinin takip edildiği Bireysel Emeklilik Sistemi’nin temel kurumlarından Emeklilik Gözetim Merkezi, kuruluşunun 23’üncü yılına ulaştı.
Emeklilik Gözetim Merkezi AŞ, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında, dönemin Hazine Müsteşarlığının görevlendirmesi ve yetkilendirmesiyle 10 Temmuz 2003 tarihinde İstanbul merkezli olarak kuruldu.
BES’in faaliyete geçmesinden önce kuruldu
Türkiye’de gönüllü bireysel emeklilik sisteminin temelleri 1990’lı yılların sonunda yürütülen sosyal güvenlik reformu çalışmalarıyla atıldı. Bu süreçte tamamlayıcı ve uzun vadeli tasarruf sağlayacak özel emeklilik modelinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, 28 Mart 2001 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildi ve 7 Nisan 2001 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanun, 7 Ekim 2001’de yürürlüğe girdi.
Emeklilik Gözetim Merkezi ise sistemin fiilen faaliyete başlamasından yaklaşık üç ay önce, 10 Temmuz 2003’te kuruldu. İlk emeklilik planlarının onaylanmasıyla birlikte Bireysel Emeklilik Sistemi 27 Ekim 2003 tarihinde faaliyetlerine başladı. Aynı tarihte ilk emeklilik şirketleri de sistemde hizmet vermeye başladı.
Sistemin veri ve gözetim altyapısını oluşturuyor
Emeklilik Gözetim Merkezi, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin güvenli ve etkin şekilde işletilmesine katkı sağlarken katılımcıların hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik önemli sorumluluklar üstleniyor.
EGM’nin görevleri arasında emeklilik şirketleri ile bireysel emeklilik aracılarının faaliyetlerinin gözetilmesi, emeklilik yatırım fonlarının izlenmesine yönelik altyapının oluşturulması ve fon performanslarının değerlendirilmesi bulunuyor.
Merkez ayrıca katılımcılara, emeklilik hesaplarına, sözleşmelere ve emeklilik planlarına ilişkin bilgileri elektronik ortamda saklıyor ve farklı kaynaklardan gelen verileri bir araya getiriyor. Sisteme ilişkin istatistiklerin üretilmesi, kamuoyunun bilgilendirilmesi ve gözetim sonuçlarının yetkili kamu otoritelerine raporlanması da EGM’nin görevleri arasında yer alıyor.
Aracı sınavlarından BES Mobil’e uzanan görev alanı
Emeklilik Gözetim Merkezi, bireysel emeklilik aracılarının sicil ve sınav işlemlerini de yürütüyor. Aracıların mesleki yeterliliklerinin ölçülmesi ve satış yetkilerinin takip edilmesi, sistemde güvenilir bir dağıtım yapısının oluşturulmasına katkı sağlıyor.
EGM’nin zaman içinde genişleyen görev alanında BES Mobil uygulamasının katılımcılara sunulması, emeklilik şirketlerine kimlik paylaşım sistemi hizmeti verilmesi ve BES birikimlerinin banka kredileri karşılığında teminat olarak kullanılmasına ilişkin süreçlerin yürütülmesi de bulunuyor.
23 yılda 18 milyonu aşkın kişiye ulaşan sistem
Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre 8 Temmuz 2026 itibarıyla gönüllü BES’te 10,31 milyon katılımcı ve 2,26 trilyon liralık fon büyüklüğü bulunuyor.
Otomatik Katılım Sistemi’nde ise 7,80 milyon çalışan yer alırken fon büyüklüğü yaklaşık 150 milyar liraya ulaşıyor. Gönüllü BES ve Otomatik Katılım birlikte değerlendirildiğinde sistemdeki toplam katılımcı ve çalışan sayısı 18,11 milyona, toplam fon büyüklüğü ise 2,41 trilyon liraya yükselmiş durumda.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nin kapsamı ve fon büyüklüğü yıllar içinde artarken Emeklilik Gözetim Merkezi de sistemin kurumsal hafızasını, veri altyapısını ve gözetim mekanizmasını oluşturan başlıca yapılardan biri olarak faaliyetlerini sürdürüyor.
Katılımcıların hak ve menfaatlerini korumayı çalışmalarının merkezine alan EGM, 23 yıldır Türkiye’nin uzun vadeli tasarruf sisteminin daha güvenli, etkin ve şeffaf şekilde işlemesine katkıda bulunuyor.
