ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından denizcilik sigortalarında Körfez–Hürmüz hattı için risk algısı hızla yükseldi. Savaş riski sigortacıları, bölgeden geçecek gemilere yönelik poliçeler için iptal bildirimleri göndermeye başlarken, primlerin önümüzdeki günlerde %50’ye kadar artabileceği konuşuluyor.
İptal bildirimi neden gönderiliyor?
Savaş riski teminatlarında sigortacılar, olağanüstü risk artışlarında mevcut şartlarla devam etmek yerine poliçeyi iptal bildirimiyle sonlandırıp teminatı daha yüksek prim ve güncellenmiş koşullarla yeniden yazma yoluna gidebiliyor. Bu kez bildirimlerin Pazartesi piyasalar açılmadan devreye alınması, gerilimin hızla tırmandığına işaret ediyor.
Primlerde YÜZDE 50 artış senaryosu: Sefer başına maliyet büyüyor
Bölgeden geçen gemiler için savaş riski bedelinin, son dönemde geminin yenileme maliyeti üzerinden yaklaşık yüzde 0,25 düzeyinde fiyatlandığı; ancak mevcut gerilimle birlikte bunun yüzde 50’ye varan artışla yükselmesinin beklendiği aktarılıyor. Bu senaryoda 100 milyon dolarlık bir gemi için sefer başına maliyetin 250 bin dolardan 375 bin dolara çıkabileceği belirtiliyor.
İsrail limanlarına uğrayan gemilerde de savaş riski oranlarının saldırılar öncesinde yaklaşık %0,1 bandında seyrettiği ve burada da %50’ye kadar artış ihtimalinin gündemde olduğu ifade ediliyor.
Sigortacıların fiyatladığı iki ana risk: “Boğaz kapanması” ve “el koyma”
Broker ve sektör kaynaklarına göre fiyatlamayı yukarı çeken başlıkların başında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimali geliyor. Buna ek olarak, İran bağlantılı unsurların ticari gemilere el koyma/alıkoyma girişimleri de risk senaryosuna dahil ediliyor.
Saha sinyali: Telsiz uyarıları ve geri dönen gemiler
Gerilimin deniz trafiğine yansıdığına dair ilk işaretler de geliyor. Reuters’ın aktardığına göre AB’nin deniz misyonu Aspides’ten bir yetkili, gemilerin VHF üzerinden “Hürmüz’den geçişe izin yok” içerikli iletiler aldığını söyledi; İran’ın böyle bir kapanmayı resmen doğrulamadığı da not edildi.
Financial Times’a göre ise en az üç gemi, Cumartesi günü Hürmüz’den geçiş yapmadan geri döndü.
“Tamamen teminat kesmek” yerine “yeniden müzakere” masada
Piyasadaki genel beklenti, sigortacıların bölgeye giden gemiler için teminatı tamamen reddetmek yerine, daha yüksek primlerle teminatı yeniden müzakere ederek sürdürmesi yönünde. Bu yaklaşım, hem riskin fiyatlanmasını hem de ticaret akışının tamamen kilitlenmemesini hedefliyor.
