Türkiye Sigorta Birliği’nin basın toplantısında, değer kaybı dosyaları, Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvurular ve yetkisiz hasar aracıları sektörün önemli gündem başlıkları arasında yer aldı. Sıralı eksper atamasıyla birlikte değer kaybı tutarının baştan hesaplanıp ödenmesi, tahkime giden dosya sayısını azaltabilecek yeni adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Sigorta Birliği’nin yeni yönetim dönemine ilişkin düzenlenen basın toplantısında, sigorta sektörünün uzun süredir gündeminde yer alan değer kaybı ve tahkim dosyaları da soru-cevap bölümünün önemli başlıklarından biri oldu.
Toplantıda, Sigorta Tahkim Komisyonu’na geçen yıl 760 bin başvuru yapıldığı, başvuruların önemli bölümünün değer kaybı ve hasar dosyalarından oluştuğu belirtildi. Bu yılın ilk üç ayında ise başvuru sayısının 196 bine ulaştığı ifade edildi. 2021 yılında yıllık başvuru sayısının 128 bin seviyesinde olduğu hatırlatılarak, sorunun yalnızca yetkisiz hasar aracılarıyla açıklanıp açıklanamayacağı gündeme getirildi.
TSB yönetimi ise sorunun çok boyutlu olduğunu, hem sektörün kendi süreçlerini iyileştirmesi hem de yetkisiz aracıların oluşturduğu boşlukların kapatılması gerektiğini vurguladı.
Yetkisiz hasar aracıları öncelikli gündemde
TSB Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yaşar, yetkisiz hasar aracıları konusunun Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun da öncelikli gündemlerinden biri olduğunu belirtti.
Yaşar, SEDDK Başkanı Davut Menteş’in bu konuda kararlı bir tutum ortaya koyduğunu ifade ederek, gerekli görülmesi halinde mevzuat altyapısının da düzenleneceğini söyledi.
Yetkisiz hasar aracılarıyla ilgili değerlendirmesinde Yaşar, vekâlet alan avukatları kastetmediklerini, ancak sigortacılık mevzuatına aykırı biçimde faaliyet gösteren yapıların hem maliyetleri artırdığını hem de sektör algısını olumsuz etkilediğini belirtti.
Yaşar, bu yapıların oluşturduğu gereksiz maliyetlerin günün sonunda sigortalılara yansıdığına dikkat çekerek, “Bu konu bizim öncelikli gündemimizde” mesajını verdi.
Fahri Uğur: “Boşlukları da kapatmalıyız”
TSB Başkan Yardımcısı Fahri Uğur da konunun yalnızca hukuk dışı yapıların engellenmesiyle çözülemeyeceğini, bu yapıların ortaya çıkmasına neden olan boşlukların da kapatılması gerektiğini söyledi.
Uğur, “Eğer bazı organizasyonlar bir alanı dolduruyorsa, orada doldurulacak bir boşluk olduğu içindir” değerlendirmesinde bulundu.
Son altı ay ile bir yıllık süreçte bu alanda olumlu adımlar atıldığını belirten Uğur, mevzuat değişiklikleriyle birlikte değer kaybı ve sigortalıları mağdur eden uygulamaların azalacağına inandığını ifade etti.
Sıralı eksper ataması Bursa ve Ordu’da pilot olarak uygulanıyor
TSB Yönetim Kurulu Üyesi Neslihan Neciboğlu, sıralı eksper ataması uygulamasının şu anda Bursa ve Ordu’da pilot olarak yürütüldüğünü belirtti. Büyük ve küçük ölçekli iki farklı şehirde uygulamanın izlenmesinin önemli olduğunu söyleyen Neciboğlu, bu pilotun henüz büyük resmi ortaya koymak için yeterli olmadığını ancak sektör açısından önemli bir test alanı oluşturduğunu ifade etti.
Neciboğlu’na göre sıralı eksper atamasının en kritik başlıklarından biri, değer kaybının mağdur tarafından ayrıca talep edilmesi beklenmeden, hasar sürecinin başında hesaplanması ve ödenmesi.
Mevcut yapıda bir kazanın ardından maddi hasar ödemesi yapıldıktan bir süre sonra değer kaybı başvurusu geldiğini belirten Neciboğlu, yeni uygulamayla değer kaybı tutarının eksper raporunda baştan yer almasının ve şirketler tarafından ödenmesinin hedeflendiğini söyledi.
“Değer kaybını baştan ödersek tahkim azalacak mı, bunu göreceğiz”
Neciboğlu, değer kaybının baştan ödenmesinin tahkime giden dosya sayısını azaltıp azaltmayacağını görmek için uygulamanın yaygınlaşmasının ve belirli bir süre izlenmesinin gerektiğini belirtti.
“Değer kaybını mağdur hiç talep etmeden en başta ödeseydik bu sorunlar çözülür müydü?” sorusunun uzun süredir sektörde tartışıldığını ifade eden Neciboğlu, sıralı eksper uygulamasının bu soruya daha somut cevap verebileceğini söyledi.
Neciboğlu, uygulamanın Temmuz ayında daha geniş alana yayılmasının beklendiğini belirterek, asıl sonucun yaygınlaşma sonrası görüleceğini vurguladı. Vatandaşın maddi hasarını ve değer kaybını baştan aldıktan sonra yine küçük farklar için tahkime gidip gitmeyeceğinin izleneceğini ifade etti.
Türkiye Sigorta Birliği’nin bu süreçte koordinasyon görevi üstlendiğini belirten Neciboğlu, şirketlerin de uygulamanın sonuçlarını takip ettiğini söyledi.
Pilot çalışmalarda tahkime gidiş yine sürdü
Neciboğlu, değer kaybı dosyalarının neden tahkime gittiğini anlamak için daha önce şirket içinde yapılan pilot çalışmalardan da örnek verdi.
İlk çalışmada, SBM üzerinden eksper atanan 100 dosyada değer kaybı formüle göre hesaplandı ve çıkan tutar tartışmasız şekilde mağdur vekiline ödendi. Buna rağmen belirli oranda dosyanın tahkime gitmeye devam ettiği görüldü.
İkinci çalışmada ise yine 100 dosya seçildi. Bu kez hem SBM üzerinden eksper atandı hem de şirket ayrıca eksper görevlendirdi. Hangi eksper daha yüksek tutar hesapladıysa o rakam ödendi. Ancak tahkime gidiş oranında yine anlamlı bir düşüş görülmedi.
Üçüncü denemede ise yüksek çıkan rakamın da üzerine yüzde 10-15 eklenerek ödeme yapıldı. Neciboğlu, buna rağmen tahkime başvuru oranının yine aynı seviyelerde kaldığını belirtti.
Bu örneklerin, sorunun yalnızca “ödeme yapılmıyor” yaklaşımıyla açıklanamayacağını gösterdiğini ifade eden Neciboğlu, yeni pilot uygulamanın bu nedenle önemli olduğunu söyledi.
Ahmet Yaşar: “Yüzde 50 sorumluluğu üzerimize alıyoruz”
Ahmet Yaşar ise sektörün bu alandaki sorumluluğunu tamamen dışarıya yüklemediğini belirterek, “Hiç mi sizde kusur yok?” sorusuna karşılık, baştan itibaren sorumluluğun bir kısmını üstlendiklerini söyledi.
Yaşar, “Biz zaten en baştan söyledik, yüzde 50 sorumluluğu üzerimize alıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Buna karşın geçmiş dönemde mevzuatın şirketlere belirli bir çerçeve çizdiğini hatırlatan Yaşar, SBM üzerinden atanan eksperin yazdığı raporun ödenmesi gerektiğini, bunun dışında hareket edildiğinde mevzuata aykırılık ve ceza riski doğduğunu söyledi.
Yaşar, bazı durumlarda şirketlerin daha fazla ödeme yapmaya çalıştıklarında bile sorun yaşadığını belirterek, sektörün yalnızca ödeme davranışı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Küçük farklar büyük maliyetlere dönüşebiliyor
Ahmet Yaşar, tahkime giden bazı dosyalarda tutar farkının çok düşük olmasına rağmen dosyanın toplam maliyetinin ciddi biçimde arttığını söyledi.
Örneğin 21 bin TL ödenen bir dosyada tahkim sonucunda 21 bin 500 TL gibi bir rakam çıkabildiğini belirten Yaşar, 500 TL’lik fark için hakem ücreti, bilirkişi ücreti, avukat ücreti ve vekâlet ücreti gibi kalemlerin devreye girdiğini ifade etti.
Yaşar, geçmişte yapılan hesaplamalarda sigortalının cebine 30 bin TL gidecek bir ödeme için sigorta şirketinin 90 bin TL maliyetle karşılaşabildiğini söyledi.
Bu maliyetlerin günün sonunda sigorta sisteminin geneline ve sigortalılara yansıdığına dikkat çeken Yaşar, asıl amacın gerçek mağduriyetlerin hızlı ve doğru şekilde giderilmesi, ancak tetiklenmiş ve gereksiz maliyet yaratan süreçlerin de azaltılması olduğunu vurguladı.
Tahkim kuruluş amacının dışında yoğunlaştı
Ahmet Yaşar, Sigorta Tahkim Komisyonu’nun kanunla kurulmuş önemli bir yapı olduğunu, vatandaşın hakkını araması ve mağduriyetlerin çözülmesi açısından önemli rol üstlendiğini belirtti.
Ancak Yaşar’a göre Tahkim, son yıllarda teknik sigortacılık işlemlerinin yoğun biçimde taşındığı bir alan haline geldi. Başvuru sayılarındaki hızlı artış, sistemin kuruluş amacıyla bugünkü iş yükü arasındaki farkı yeniden gündeme getirdi.
Yaşar, amaçlarının vatandaşın hak arama yollarını sınırlamak olmadığını, gerçek mağduriyetleri koruyarak gereksiz maliyetleri ve tetiklenmiş başvuruları azaltmak olduğunu söyledi.
Yeni uygulamaların etkisi izlenecek
Toplantıda yapılan değerlendirmelere göre değer kaybı dosyaları, tahkim başvuruları ve yetkisiz hasar aracıları konusunda önümüzdeki dönemde üç başlık yakından izlenecek.
İlk olarak, sıralı eksper atamasının yaygınlaşmasıyla değer kaybı tutarının baştan hesaplanıp ödenmesinin tahkime giden dosya sayısını azaltıp azaltmayacağı görülecek.
İkinci olarak, yetkisiz hasar aracılarına yönelik mevzuat ve denetim adımlarının sahadaki etkisi takip edilecek.
Üçüncü olarak ise sigorta şirketlerinin hasar süreçlerinde daha hızlı, daha şeffaf ve daha öngörülebilir uygulamalar geliştirmesi beklenecek.
TSB yönetiminin açıklamaları, değer kaybı ve tahkim başlıklarında yeni dönemin yalnızca mevzuatla değil, aynı zamanda süreç iyileştirmeleri, pilot uygulamalar ve sektör içi koordinasyonla şekilleneceğini gösteriyor.
