COP31 Sigorta Evi'nde TARSİM'in 35 milyar TL'lik hasar ödemesi, parametrik sigortalar ve gıda güvenliğinde iklim risklerinin yönetimi ele alındı.
Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında Türkiye Sigorta Birliği (TSB) tarafından oluşturulan Sigorta Evi'nin yedinci panelinde, iklim değişikliğinin tarımsal üretim, gıda güvenliği ve kıyı ekonomileri üzerindeki etkileri değerlendirildi. Panelde TARSİM'in 2025 yılında gerçekleştirdiği 35 milyar TL'lik hasar ödemesi, parametrik sigorta modellerinin Türkiye'de uygulanabilirliği ve doğa temelli yatırımların finansmanı öne çıktı.
“Gıda Güvenliği, Mavi Ekonomi ve Doğa Temelli Çözümler için Sigorta” başlıklı oturum, Türkiye Sigorta Birliği Genel Sekreteri Özgür Obalı'nın moderatörlüğünde gerçekleştirildi.
Panelde TARSİM Genel Müdürü Bekir Engürülü, DMci Strategies Baş Danışmanı David McInnes, Marsh Risk Asya ve Pasifik İklim ve Sürdürülebilirlik Danışmanlığı Lideri Graeme Riddell, Tower Genel Müdürü Paul Johnston ve Brezilya Sigorta Şirketleri Federasyonu (CNseg) Başkanlık Özel Kalem Müdürü Gustavo Brum konuşmacı olarak yer aldı.
Oturumda, çiftçilerin afet sonrasında yeniden üretime başlayabilmesi, gıda tedarik zincirlerinin korunması ve kıyı topluluklarının gelir kayıplarının azaltılması için sigorta çözümlerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Bekir Engürülü: İklim kaynaklı afetlerin sıklığı ve şiddeti artıyor
TARSİM Genel Müdürü Bekir Engürülü, gıda güvenliğinin insan yaşamı açısından temel bir öncelik olduğunu belirterek iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Son yıllarda don, dolu, fırtına, hortum ve benzeri doğal afetlerin hem sıklığının hem de şiddetinin arttığını söyleyen Engürülü, bu durumun tarımsal üretimde miktar ve kalite kayıplarına yol açtığını ifade etti.
Eskiden belirli bir üretim alanında daha seyrek görülen meteorolojik olayların artık aynı üretim döneminde birden fazla kez yaşanabildiğini belirten Engürülü, tarım sigortalarının yalnızca çiftçinin zararını karşılamakla sınırlı olmadığını, gıda arzının devamlılığına da katkı sağladığını vurguladı.
Engürülü, özellikle tarımsal risklerin değerlendirilmesinde ürün türü, bitkinin gelişim dönemi ve bölgesel iklim koşullarının ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini belirtti. Bilimsel modellemelerde bu farklılıkların dikkate alınmamasının yanlış sonuçlara yol açabileceğine işaret etti.
2025 yılında 35 milyar TL hasar ödemesi yaptı
Bekir Engürülü, TARSİM'in 2025 yılında yaşanan zirai don, kuraklık ve diğer doğal afetler nedeniyle üreticilere toplam 35 milyar TL hasar ödemesi gerçekleştirdiğini açıkladı.
Bu tutarın yaklaşık 23 milyar TL'sinin zirai don zararlarından kaynaklandığını belirten Engürülü, güçlü reasürans yapısı sayesinde ödemelerin zamanında gerçekleştirildiğini söyledi.
Engürülü, bazı ödemelerin öngörülen 45 günlük bekleme süresi dolmadan yapıldığını ifade ederek, çiftçilerin zor dönemlerinde üretime devam edebilmelerinin öncelikli olduğunu vurguladı.
TARSİM'in kamu, özel sektör ve sigortacılık paydaşlarının iş birliğiyle oluşturulan bir sistem olduğunu hatırlatan Engürülü, kurumun temel amacının tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini desteklemek olduğunu belirtti.
“TARSİM bir destekleme yardım kuruluşu değildir.”
Parametrik sigortada kritik konu: Gerçek zarar doğru ölçülmeli
Panelin dikkat çeken başlıklarından biri, Türkiye'de parametrik tarım sigortalarının uygulanabilirliği oldu.
Engürülü, parametrik sigortaların önemli fırsatlar sunabileceğini ancak ürünlerin çiftçinin gerçek zararını doğru biçimde yansıtması gerektiğini söyledi.
Yağış miktarına dayalı sigorta modellerinden örnek veren Engürülü, bir tarım ürününün ihtiyaç duyduğu toplam yağışın gerçekleşmesinin tek başına yeterli olmadığını belirtti.
Yağışın bitkinin hangi gelişim döneminde gerçekleştiğinin de verim açısından belirleyici olduğuna dikkat çekti.
Örneğin buğday üretiminde toplam yağış miktarı yeterli olsa bile suyun yanlış dönemlerde gelmesinin ciddi verim kayıplarına yol açabileceğini ifade eden Engürülü, yalnızca toplam yağışı dikkate alan bir endeksin üreticinin gerçek kaybını yansıtmayabileceğini vurguladı.
TARSİM'in parametrik sigortalara karşı olmadığını belirten Engürülü, bu modellerin güvenilir bilimsel verilerle desteklenmesi ve çiftçinin gerçek ihtiyaçlarına uygun hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Çiftçiyi sigorta sisteminden uzaklaştırmamalıyız
Engürülü, parametrik sigortaların geliştirilmesinde teknik altyapı kadar çiftçinin güveninin de önemli olduğunu ifade etti.
TARSİM'in hasar değerlendirmelerinde bilimsel yöntemler kullandığını ve üretimin farklı aşamalarını takip ettiğini belirten Engürülü, bu yaklaşımın üreticiyle sigorta sistemi arasındaki güven ilişkisinin korunmasına katkı sağladığını söyledi.
Engürülü, uydu verileri ve dijital teknolojilerin gelişmesiyle parametrik sigortalarda daha sağlıklı modeller kurulabileceğini belirtti. Ancak yalnızca belirli bir endeksin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılarak yapılan değerlendirmelerin çiftçinin gerçek hasarıyla uyumlu olması gerektiğini vurguladı.
Risk azaltıcı tedbirler alan üreticilerin prim avantajlarından yararlanabildiğine de değinen Engürülü, sigortacılığın önleyici uygulamaları teşvik eden rolüne dikkat çekti.
Paul Johnston: Afet sonrası hızlı ödeme için finansal hazırlık önceden yapılmalı
Tower Genel Müdürü Paul Johnston, parametrik sigortaların afet sonrasında hızlı finansal destek sağlama potansiyelini Fiji'deki uygulamalardan örneklerle anlattı.
Johnston, özellikle tarım ve balıkçılıkla geçinen kıyı topluluklarında bir doğal afetin yalnızca fiziksel hasara yol açmadığını, aynı zamanda üretimi, ticareti ve günlük gelirleri de durdurabildiğini belirtti.
“Finansal müdahalenin afet gerçekleştikten sonra değil, önceden planlanması gerekiyor.”
Belirli yağış seviyeleri gibi önceden kararlaştırılmış koşullar gerçekleştiğinde ödeme yapılabilen parametrik sigortaların, geleneksel hasar tespit süreçlerine kıyasla daha hızlı finansal destek sağlayabildiğini ifade etti.
Fiji'deki uygulamada mobil cüzdanlar aracılığıyla ödeme yapılmasının önemine değinen Johnston, bu yöntemle bankacılık hizmetlerine erişimi sınırlı olan topluluklara ulaşılabildiğini söyledi.
Panel sırasında, yaklaşık iki ay önce Fiji'deki bir adada birkaç yüz müşteriye parametrik sigorta kapsamında ödeme gerçekleştirildiğini de paylaştı.
Johnston, parametrik ürünlerin sürdürülebilirliği için ödeme koşullarının açıkça anlatılması, güvenilir verilerin kullanılması ve kamu kurumlarıyla iş birliği yapılması gerektiğini vurguladı.
Davıd McInnes: Gıda sektöründe 400'ün üzerinde sürdürülebilirlik standardı var
DMci Strategies Baş Danışmanı David McInnes, gıda güvenliğinin sağlanmasında veri kalitesi ve sürdürülebilirlik standartlarının önemine dikkat çekti.
McInnes, dünya genelinde 400'ün üzerinde gönüllü sürdürülebilirlik standardı ve sertifikasyon sistemi bulunduğunu belirterek farklı yöntemlerin üreticiler ve uluslararası şirketler açısından karmaşık bir yapı oluşturduğunu söyledi.
Bu standartların ihracatçıların pazara erişiminden şirketlerin finansman koşullarına kadar birçok alanda etkili olduğunu ifade eden McInnes, özellikle küçük ölçekli üreticilerin uyum süreçlerinde zorlanabildiğini vurguladı.
Sürdürülebilirlik verilerinin farklı ülkeler ve üretim sistemleri arasında karşılaştırılabilir hale getirilmesi gerektiğini belirten McInnes, bunun sigorta şirketlerinin ve yatırımcıların riskleri değerlendirmesini de kolaylaştırabileceğini söyledi.
Tarımda robotik sistemler, dronlar, hassas sulama ve veri analizinin üretkenliği artırabileceğine dikkat çeken McInnes, farklı teknolojiler arasında veri uyumunun geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
McInnes, iklim değişikliğine uyumun yalnızca raporlama yükümlülükleriyle değil, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve gıda arzının güvenliğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Marsh: İklim riski yalnızca işletmenin bulunduğu alanla sınırlı değil
Marsh Risk Asya ve Pasifik İklim ve Sürdürülebilirlik Danışmanlığı Lideri Graeme Riddell, işletmelerin iklim risklerini değerlendirirken kendi tesislerinin ötesine bakması gerektiğini söyledi.
Bir gıda üreticisinin faaliyetlerinin yollar, limanlar, enerji altyapısı, soğuk hava depoları ve lojistik ağlarına bağlı olduğunu belirten Riddell, bu sistemlerden herhangi birindeki kesintinin üretim ve tedarik zincirini etkileyebileceğini ifade etti.
Şirketlerin iklim değişikliğine uyum çalışmalarında genellikle iş sürekliliği planlarını geliştirmeye ve kendi varlıklarını güçlendirmeye öncelik verdiğini belirten Riddell, dış altyapı risklerinin ise yeterince değerlendirilmediğine dikkat çekti.
Bir şirketin kullandığı yolun sel nedeniyle kapanmasının, tesisinde doğrudan hasar olmasa bile sevkiyatın durmasına yol açabileceğini söyleyen Riddell, bu nedenle kamu kurumları ve özel sektör arasında ortak risk yönetimi modelleri geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Doğa temelli çözümler sigorta maliyetlerini azaltabilir
Graeme Riddell, sulak alanların ve kıyı ekosistemlerinin korunması gibi doğa temelli çözümlerin iklim risklerinin azaltılmasında önemli rol oynayabileceğini söyledi.
Doğal alanların suyun akışını ve toprağa sızmasını etkileyerek sel riskini azaltabildiğini belirten Riddell, bu faydaların bilimsel risk modellemeleriyle değerlendirilebileceğini ifade etti.
Doğa temelli yatırımların yalnızca afet riskini azaltmakla kalmadığını; karbon tutulması ve biyolojik çeşitliliğin korunması gibi ek faydalar sağladığını da vurguladı.
Bu farklı faydaların ekonomik olarak ölçülmesinin, projelerin finansman bulmasını kolaylaştırabileceğini belirtti.
Riddell, riskleri azaltılmış projelerin daha uygun sigorta fiyatlamasından yararlanabileceğine dikkat çekerek sigorta sektörünün doğa temelli yatırımların finansmanında daha etkin rol oynayabileceğini söyledi.
Brezilya'da tarım sigortası için kamu-özel sektör iş birliği
Brezilya Sigorta Şirketleri Federasyonu (CNseg) Başkanlık Özel Kalem Müdürü Gustavo Brum, ülkesindeki tarım sigortası uygulamalarını değerlendirdi.
Brezilya'nın önemli bir tarımsal üretim ve ihracat kapasitesine sahip olmasına rağmen tarım sigortasında ciddi bir koruma açığı bulunduğunu belirten Brum, iklim değişikliğinin ve kamu prim desteklerindeki dalgalanmaların bu sorunu derinleştirdiğini söyledi.
Tarım sigortalarının sürdürülebilirliği için daha öngörülebilir finansman ve destek mekanizmaları geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Brum, kamu ile özel sektör arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Brum ayrıca sulak alanların korunması ve kıyı ekosistemlerinin güçlendirilmesi gibi doğa temelli projelerin karma finansman modelleriyle desteklenebileceğini belirtti.
Kamu otoritelerinin uygun yasal ve finansal koşulları oluşturabileceğini, özel sektörün yatırım sermayesi sağlayabileceğini, sigorta şirketlerinin ise risk modelleme ve finansal koruma konularındaki uzmanlıklarıyla bu süreçlere katkıda bulunabileceğini söyledi.
Özgür Obalı: Uluslararası iş birlikleri somut çözümlere dönüşmeli
Panelin moderatörü Türkiye Sigorta Birliği Genel Sekreteri Özgür Obalı, gıda güvenliği ve iklim dayanıklılığı konularında uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Tarım sigortaları, parametrik ürünler, veri paylaşımı, risk modelleme ve doğa temelli yatırımların farklı ülkelerin deneyimleriyle birlikte değerlendirilmesinin önemini vurgulayan Obalı, COP31'de gerçekleştirilen görüşmelerin somut uygulamalara dönüşmesi gerektiğini ifade etti.
Özellikle çiftçilerin afet sonrasında üretime devam edebilmesi, kıyı topluluklarının gelirlerinin korunması ve gıda tedarik zincirlerinin kesintisiz işlemesi için farklı paydaşların birlikte hareket etmesi gerektiği mesajı öne çıktı.
Panelde, sigorta sektörünün yalnızca oluşan hasarları karşılayan değil, riskleri azaltan, hızlı finansal destek sağlayan ve sürdürülebilir yatırımları destekleyen bir rol üstlenmesinin önemi vurgulandı.
