Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından paylaşılan 2025 yılı verileri, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) kapsamında yapılan düzenli katkı paylarına ilişkin dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Açıklanan rakamlar, bireysel emeklilik sisteminde tasarrufun geniş bir katılımcı tabanına yayılmış olmasına karşın, katkı payı tutarlarının büyük ölçüde düşük seviyelerde kaldığını gösteriyor. Katılımcıları çoğunlukla tasarruflarını düşük ama düzenli yaptığı görülüyor.
EGM verilerine göre, 2025 yılında Gönüllü BES sözleşmelerinin yüzde 57’sinde, aylık düzenli katkı payı brüt asgari ücretin yüzde 6’sının altında gerçekleşti. Bu oran, sistemdeki katılımcıların önemli bir bölümünün BES’i yüksek tutarlı birikimden ziyade, erişilebilir ve sürdürülebilir bir tasarruf aracı olarak kullandığını ortaya koyuyor.
Gönüllü BES’te ağırlık orta–düşük katkı paylarında
Veriler, Gönüllü BES’te katkı paylarının belirli aralıklarda yoğunlaştığını gösteriyor. Buna göre, sözleşmelerin en büyük kısmı 781–1.560 TL aralığında toplandı. Bu bant, tüm Gönüllü BES sözleşmelerinin yüzde 39’unu oluşturdu.
Bunu 0–780 TL aralığı izlerken, bu gruptaki sözleşmelerin payı yüzde 18 olarak kaydedildi.
Katkı payı tutarı yükseldikçe sözleşme oranlarının kademeli olarak azalması, BES’te katkı payı tercihlerinin gelir seviyesi ve harcanabilir gelirle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle 3.900 TL üzerindeki katkı paylarının toplam içindeki payı sınırlı kalıyor.
OKS’te tablo daha net: düşük gelir, düşük katkı
Otomatik Katılım Sistemi’ne ilişkin veriler, Gönüllü BES’e kıyasla daha belirgin bir görünüm sunuyor. OKS sözleşmelerinde katkı paylarının büyük bölümü düşük tutar aralıklarında toplanıyor.
EGM’nin paylaştığı dağılıma göre, OKS sözleşmelerinin yüzde 43’ü 0–780 TL, yüzde 40’ı ise 781–1.560 TL aralığında yer alıyor. Başka bir ifadeyle, OKS kapsamındaki sözleşmelerin yüzde 83’ü, aylık 1.560 TL ve altında katkı payı ödenen sözleşmelerden oluşuyor.
Bu tabloyu tamamlayan bir diğer veri ise OKS katılımcılarının gelir profiline işaret ediyor. Buna göre, OKS kapsamındaki çalışanların yüzde 83’ünün kazancı, brüt asgari ücretin iki katının altında bulunuyor. Bu gelir yapısı, katkı paylarının neden ağırlıklı olarak düşük aralıklarda yoğunlaştığını açık biçimde ortaya koyuyor.
Ortaya çıkan tablo
2025 verileri, BES ve OKS’in milyonlarca katılımcıya ulaşan yaygın bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyarken, düzenli tasarruf tutarlarının büyük ölçüde asgari ücret ve çevresindeki seviyelerde kaldığını gösteriyor. Sistem, katılım açısından güçlü bir görünüm sergilerken; katkı payı büyüklüğü bakımından sınırlı bir derinliğe işaret ediyor.
